lunes, noviembre 02, 2026

¡Histórica sentencia contra la falta de prevención de riesgos en la Administración de Justicia!

   

¡HISTÓRICA SENTENCIA CONTRA LA FALTA DE PREVENCIÓN DE RIESGOS EN LA ADMINISTRACIÓN DE JUSTICIA!

************************

JUSTIZIA ADMINISTRAZIOAN LAN-ARRISKUEN PREBENTZIORIK EZAREN AURKAKO EPAI HISTORIKOA!


Estimadas/os compañeras y compañeros:

Desde el Sector de Justicia de CCOO Euskadi, os hacemos llegar una magnífica noticia que refuerza la defensa de nuestros derechos laborales y nuestra salud.

Un Juzgado de lo Social de Euskadi ha dictado recientemente una sentencia pionera que condena formalmente al Gobierno Vasco a indemnizar a una compañera de Justicia afiliada a CCOO por incumplir gravemente la normativa de Prevención de Riesgos Laborales (PRL). La sentencia reconoce que la sobrecarga de trabajo sufrida por el personal es responsabilidad directa de la Administración.

Es decir, se reconoce de una vez por todas que las medidas organizativas constituyen el principal instrumento preventivo frente a los riesgos psicosociales derivados de la carga de trabajo

El Departamento de Justicia del Gobierno Vasco, ha sido condenado a indemnizar con 68.014,50 € a una compañera afiliada a CCOO por sobrecarga de trabajo y abandono preventivo.

La indemnización por incumplimiento de la normativa sobre prevención de riesgos laborales, sin precedentes en nuestra Administración, se desglosa de la siguiente manera: 18.833,50 euros, por daños personales derivados de la incapacidad temporal; más 49.181,00 euros, por daños morales, valorados conforme al criterio orientador derivado de la Ley sobre Infracciones y Sanciones en el Orden Social (LISOS).


1- ¿Qué ha pasado?

Una compañera afiliada a CCOO y funcionaria de carrera, estuvo sometida desde 2019 a una presión insostenible. Tras el cese de personal titular de su oficina, la Administración incorporó de manera continuada a personal interino sin experiencia previa en la gestión procesal penal y civil. Esto provocó un efecto dominó inaceptable:

  • Asunción de tareas ajenas: La compañera se vio obligada a tramitar los asuntos paralizados de otras mesas para evitar que el juzgado colapsara.
  • Sobrecarga formativa crónica: Tuvo que asumir la carga de formar y supervisar constantemente al personal de nuevo ingreso ante la pasividad de la Administración.
  • Aumento de la pendencia: Los retrasos estructurales derivados por la falta de personal cualificado dispararon el número de asuntos en trámite un 118,2% en el orden penal y un 83,3% en el orden civil.
  • La inacción de la Administración: "Informes metidos en un cajón".

Lo más grave del caso es que tanto la Jueza como la Letrada de la Administración de Justicia (LAJ) enviaron constantes informes de alerta desde 2018, exigiendo refuerzos estables. Incluso el Servicio de Riesgos Laborales, TRAS LA RECLAMACIÓN DE NUESTRO DELEGADO DE PREVENCIÓN de Gipuzkoa, acudió al juzgado. Sin embargo, la Administración abandonó la investigación y dejó las medidas correctoras bloqueadas en un simple "borrador interno".

A raíz de este abandono preventivo, nuestra compañera sufrió un Trastorno de Ansiedad Generalizado (TAG) de tipo reactivo, que la obligó a permanecer en incapacidad temporal durante un año.

Además, desde CCOO se solicitó repetidamente al Departamento del Gobierno Vasco la adopción de distintas medidas, entre ellas algunas que llevamos reclamando desde hace mucho tiempo.

1-Formación adecuada: formación en la herramienta del sistema de gestión procesal y en aplicaciones informáticas (Punto Neutro Judicial, SIRAJ, Cuenta de Depósitos y Consignaciones); en materia procesal del orden civil y penal, especialmente en materia de violencia contra la mujer, medidas cautelares y funciones de guardia; y en materia de protección de datos personales.

2- Tutorías y personal formador: implantación de tutorías con un horario flexible que permita crear una bolsa de tutoras y tutores con capacidad y experiencia en materia procesal.

3- Cobertura de plazas: Cobertura de las plazas vacantes por cualquier causa en el menor plazo posible, garantizando una formación adecuada a la jurisdicción en la que vaya a trabajar el personal que se incorpore.


2. Los puntos clave de la sentencia para el conocimiento del colectivo

El tribunal ha desmontado las excusas habituales de los gestores públicos y establece criterios fundamentales:

  • La carga de trabajo es un riesgo psicosocial: Siguiendo la doctrina del Tribunal Supremo (STS 581/2023), la Administración tiene la obligación legal de regular, controlar y organizar el trabajo para evitar que dañe la salud del personal funcionario.
  • Cubrir las plazas rápido no es suficiente: El Gobierno Vasco alegaba que nombraba personal sustituto en un plazo de 10-15 días. El juez dictamina que la obligación preventiva va más allá: hay que dotar al personal de la formación adecuada antes de su incorporación para evitar que la sobrecarga se traslade al personal titular.
  • El "pundonor" no puede penalizar a quien trabaja: La Administración pretendía culpar a la trabajadora por "rechazar la baja médica" al principio para intentar sacar adelante el juzgado. La sentencia aclara que la responsabilidad de proteger la salud recae en la parte empleadora y que no se puede reprochar a una persona trabajadora su profesionalidad y resistencia.

3. ¡Tu salud es un derecho, no una moneda de cambio!

Esta sentencia demuestra que el colapso y las disfunciones de la nueva organización de los Tribunales de Instancia no debemos pagarlos con nuestra salud física ni mental.

La Administración está obligada a intervenir y adoptar medidas organizativas cuando existe una situación de sobrecarga estructural conocida.

Si estás viviendo una situación de estrés severo, prolongación sistemática de jornada o asunción continuada de cargas de trabajo inasumibles debido a la falta de personal o formación en tu destino, no te calles.

¡Contacta con tus delegadas y delegados sindicales!

Registra cada incidencia.

Tu salud laboral se defiende.

*********************************

Lankide agurgarriak:

CCOO Euskadiko Justizia Sektoretik, gure lan-eskubideen eta osasunaren defentsa indartzen duen berri bikaina helarazi nahi dizuegu.

Euskadiko Lan Arloko Epaitegi batek epai aitzindari bat eman berri du. Epai horren bidez, Eusko Jaurlaritza CCOO sindikatuko kide bati kalte-ordaina ematera kondenatzen da, Laneko Arriskuen Prebentzioari (LAP) buruzko araudia larri ez betetzeagatik. Epaiak aitortzen du langileek jasandako lan-gainkarga Administrazioaren erantzukizun zuzena dela.

Hau da, behingoz onartzen da antolaketa-neurriak direla lan-kargaren ondoriozko arrisku psikosozialen aurreko prebentzio-tresna nagusia.

Eusko Jaurlaritzako Justizia Sailak 68.014,50 euroko kalte-ordaina eman beharko dio CCOOko lankide afiliatu bati, lan-gainkarga eta prebentziozko babesik eza eragiteagatik.

Laneko arriskuen prebentzioari buruzko araudia ez betetzeagatik ezarritako kalte-ordaina, gure Administrazioan aurrekaririk ez duena, honela banatzen da: 18.833,50 euro, aldi baterako ezintasunak eragindako kalte pertsonalengatik; gehi 49.181,00 euro, kalte moralengatik, Lan Arloko Arau-hauste eta Zehapenei buruzko Legetik eratorritako irizpide gidariaren arabera baloratuta.


1. Zer gertatu da?

CCOOko kide eta karrerako funtzionario batek presio jasanezina jasan zuen 2019tik. Bere bulegoko langile titularrek kargua utzi ondoren, Administrazioak modu jarraituan sartu zituen prozesu penalean eta zibilean aldez aurretik esperientziarik ez zuten bitarteko langileak. Horrek domino-efektu onartezina eragin zuen:

  • Besteren zereginak bere gain hartzea: Lankideak beste mahai batzuetan gelditutako gaiak izapidetu behar izan zituen, epaitegiak kolapsatu ez zezan.
  • Prestakuntza-gainkarga kronikoa: Administrazioaren pasibotasunaren aurrean langile sartu berriak etengabe prestatzeko eta gainbegiratzeko zama bere gain hartu behar izan zuen.
  • Izapidetzean dauden auzien kopuruaren gorakada: langile kualifikaturik ez izateak eragindako atzerapen estrukturalen ondorioz, izapidetzean zeuden auzien kopurua % 118,2a igo zen zigor-arloko jurisdikzioan eta % 83,3a arlo zibilean.
  • Administrazioaren inakzioa: “Txostenak kajoi batean sartuta”

Kasu honen alderdirik larriena da bai epaileak bai Justizia Administrazioaren letraduak alerta-txosten etengabeak bidali zituztela 2018tik, langile gehiago modu egonkorrean jartzeko eskatuz. Gainera, Lan Arriskuen Prebentziorako Zerbitzua bera ere epaitegira joan zen, GIPUZKOAKO GURE PREBENTZIO-ORDEZKARIAREN ERREKLAMAZIOAREN ONDOREN. Hala ere, Administrazioak ikerketa bertan behera utzi zuen, eta neurri zuzentzaileak “barne-zirriborro” soil batean blokeatuta utzi zituen.

Prebentziozko babesik ezaren ondorioz, gure lankideak antsietate-nahasmendu orokor erreaktiboa (TAG) pairatu zuen, eta, ondorioz, urtebetez aldi baterako ezintasun-egoeran egon behar izan zuen.

Gainera, CCOO sindikatuak behin eta berriz eskatu zion Eusko Jaurlaritzako Sailari hainbat neurri hartzeko; horien artean, aspalditik eskatzen ari garen zenbait neurri.

  1. Formakuntza egokia: prestakuntza prozesu-kudeaketako sistemaren tresnan eta aplikazio informatikoetan (Puntu Neutru Judiziala, SIRAJ, Gordailuen eta Kontsignazioen Kontua); zibil eta zigor arloko prozesu-materian, bereziki emakumearen aurkako indarkeriaren, kautelazko neurrien eta guardia-funtzioen gaietan; eta datu pertsonalen babesaren arloan.
  2. Tutoretzak eta prestatzaileak: ordutegi malgua duten tutoretzak ezartzea, prozesu-arloan gaitasuna eta esperientzia duten tutoreen poltsa sortzeko.
  3. Plazak betetzea: Edozein arrazoirengatik hutsik dauden plazak ahalik eta epe laburrenean betetzea, lanean hasiko diren langileek lan egingo duten jurisdikziora egokitutako prestakuntza bermatuz.


2. Kolektiboa ezagutzeko epaiaren funtsezko puntuak

Epaitegiak administrazio-kudeatzaileen ohiko aitzakiak baztertu ditu, eta oinarrizko irizpide hauek ezarri ditu:

  • Lan-karga arrisku psikosoziala da: Auzitegi Gorenaren doktrinari jarraituz (Auzitegi Gorenaren 581/2023 epaia), Administrazioak lana arautu, kontrolatu eta antolatzeko legezko betebeharra du, funtzionarioen osasuna kaltetu ez dezan.
  • Plazak azkar betetzea ez da nahikoa: Eusko Jaurlaritzak argudiatzen zuen ordezkapen-langileak 10-15 eguneko epean izendatzen zituela. Epailearen ebazpenaren arabera, prebentzio-betebeharra haratago doala: langileei prestakuntza egokia eman behar zaie lanean sartu aurretik, gainkarga langile titularraren gain ez uzteko.
  • Langilearen profesionaltasuna ezin da haren aurka erabili: Administrazioak langileari errua bota nahi zion hasieran "baja medikoa ukatzeagatik", epaitegia aurrera ateratzen saiatzeko.  Epaiak argi uzten du osasuna babesteko erantzukizuna enplegatzailearena dela, eta ezin zaiola langile bati profesionaltasuna eta lanerako gaitasuna leporatu.

3. Zure osasuna eskubide bat da, ez truke txanpon bat!

Epai horrek erakusten du Instantziako Auzitegien antolaketa berriaren kolapsoa eta disfuntzioak ez ditugula gure osasun fisiko zein mentalarekin ordaindu behar.

Administrazioa esku hartzera eta antolakuntza-neurriak hartzera behartuta dago egiturazko gainkarga-egoera ezaguna dagoenean.

Zure lantokian langile edo prestakuntza faltagatik estres larria, lanaldiaren luzapen sistematikoa edo lan-karga onartezinak etengabe zure gain hartzen ari bazara, ez zaitez isildu!

Jarri harremanetan zure ordezkari sindikalekin!

Erregistratu gorabehera bakoitza.

Zure lan-osasuna defendatzen da!



 

Araba 945.004.917  

Bizkaia 944.016.522 - Gipuzkoa 943.004.359

Ext. 352028-352790 // 344513-344560-344561 //

 331684-331044

* junta-ccoo@justizia.eus   

* CCOO.b@justizia.eus    * CCOO.gi@justizia.eus